VERLICHTING IN HET ATELIER

Mijn atelierverlichting

De verlichting in mijn atelier is volledig uitgevoerd in LED-tube / LED-buis. Aanvankelijk was ik behoorlijk sceptisch over LED-verlichting. Ik vond dat het licht erg koel was en neigde naar monochromatisch (een zeer beperkt spectrum). In mijn atelier heb ik twee werkplekken. Boven een grote schildersezel (breedte 130 cm) hangen nu twee LED-tube lampen, T8, lengte 150 cm, kleurtemperatuur 4000 Kelvin. Boven een tweede ezel, breedte 90 cm, hangen 4 LED-tubes, T5, lengte 120 cm, kleurtemperatuur 4000K.  De lichtopbrengst is ruim voldoende en beter dan conventionele TL’s. De positie van de LED-tubes is schuin boven de twee ezels (10 à 15 grd). Je hebt dan geen last van lichtreflecties op je werk in de natte verf. Ook heb je zo geen probleem met (je eigen) slagschaduwen.

Ter info: De diameter van een T5 tube = 1,5 cm. De diameter van een T8 tube = 2,5 cm.

Ervaringen met de kleurtemperatuur van de LED-tube’s:

Deze tube LED’s zijn leverbaar met een kleurtemperatuur van 3000 of 4000 graden Kelvin:

  • 3000 Kelvin:
    De lamp met het warmste spectrum. De lamp produceert prettig en geschikt licht, toch nog redelijk koel. Ik heb ervaren dat bepaalde koele tinten (blauwen) slecht zichtbaar waren en andere warmere tinten (roden) overheersten. Voorbeeld: Rood overheerste in bepaalde portretten. Blauw werd ondergewaardeerd.
  • 4000 Kelvin:
    Het licht is koeler. Ook de blauwe tinten worden nu goed weergegeven.

Meer informatie: Het spectrum van diverse lichtbronnen

Tip: Schilder de muren en het plafond van je atelier in wit. Immers, gereflecteerd licht neemt de kleur aan van de omgeving. Een niet gekleurde omgeving helpt ook bij het beoordelen van kleur (kleurperceptie).


Groot atelier (4000K)

Echt leerzaam was de vervanging van alle TL-’s (7 armaturen met ieder 2 stuks à 36 Watt) in een groot atelier. We hebben met gebruik van de licht-app en smartphone een indicatieve meetsessie uitgevoerd. Zowel met conventionele TL’s, LED-tubes 3000K en LED-tubes 4000K. Hieruit kwam naar voren dat:

  • De LED-tubes zo’n 5 à 10% meer lichtopbrengst hadden dan de TL’s (status 2018 / nu zijn de LED-tubes nog efficiënter)
  • Het opgenomen vermogen van de LED-tube’s per armatuur was 2x18Watt=36Watt (t.o.v. TL = 2×36 = 72 Watt + 10 Watt voor het voorschakelapparaat = 82 Watt per armatuur).
  • De spreiding van het licht via 2 stuks LED-tube’s in de armaturen iets breder was.
  • Het LED-licht minder fluctueert en qua zicht rustiger en prettiger overkomt.
  • De kleurtemperatuur van 3000K te warm was.
  • De kleurtemperatuur van 4000K naar tevredenheid was.

Opmerkingen:

  • We namen foto’s van een wit doek op een ezel, een doek met regenboogkleuren op een ezel.
  • Zonder echter meetapparatuur zoals een spectrofotometer zijn onze bevindingen natuurlijk nogal indicatief en subjectief.

Handige tip: download een lichtmeter-app op je smartphone. Dan kun je meten wat de lichtopbrengst en verdeling is.  Lichtmeter-app

Fotometrische gegevens van drie LED-Tubes met een kleurtemperatuur van 3000K (warm-wit), 4000K (wit), 6500K (daglicht).  Bron: Philips Lightning.

2 stuks LED-tube T8 150cm 4000K

4 stuks T5 120cm 4000K

Detail: Montage van twee stuks T8 LED-tube op een witte houten plaat.  De vier  T8 voetjes schroef je op de plank. De bedrading leidt je via een gat naar de achterzijde van de plaat. De plaat is, tegen het doorzakken, aan één zijkant voorzien van een aluminium profiel. Aan de korte zijden monteerde ik hoekprofiel. Via tegenprofielen op het plafond en met gebruik van vleugelmoeten en bouten maakte ik het geheel kantelbaar.