OP JACHT NAAR DE DEEMSTERING

Over de deemstering

Ik heb besloten dat ik een schilderij wil maken van de deemstering. Ik wacht al weken op een glasheldere ochtend. Via de app Sun Locator Lite kan ik exact zien waar aan de horizon en wanneer de zon opkomt. Ik vind een plek die vanuit Koudum met de auto makkelijk bereikbaar is. Een locatie met vrij uitzicht over water. Het wordt de ventweg zuidelijk van de Galamadammen, met uitzicht over het Oud-Karre, een uitloper van de Fluessen.

Wat is nu het moment waarop de deemstering begint. Hoe laat moet ik opstaan om dit fraaie fenomeen te beschouwen.

  • Astronomische zonsopkomst: Het moment waarop de zon 18 graden onder horizon staat.
    De astronomische ochtendschemering begint vanuit pikkedonker met de eerste lichtstralen.
  • Nautische zonsopkomst: Het moment waarop de zon 12 graden onder horizon staat.
    Op het land is de horizon is niet te onderscheiden maar op zee is de horizon al te zien.
  • Burgerlijke zonsopkomst: Het moment waarop de zon 6 graden onder de horizon staat.
    De omtrekken van grote voorwerpen zijn duidelijk zichtbaar maar zonder kunstverlichting kunnen we buiten niet veel doen.
  • Zonsopkomst: Het moment dat de zon boven de horizon tevoorschijn komt.

Het blauwe uur:
Van de burgerlijke zonsopgang (- 6 graden) tot zonsopkomst (0 graden).
Het blauwe uur is de benaming voor het verschijnsel dat ’s ochtends, het uur voor zonsopkomst en ’s avonds, net na zonsondergang bij bepaalde omstandigheden de lucht en de omgeving een blauwe kleur aannemen. Het blauwe uur is een onderdeel van de schemering en duurt meestal slechts een tiental minuten. De naam is ontstaan uit het Frans: l’heure bleue.
In deze periode zal de deemstering in volle glorie zichtbaar kunnen zijn.

Het gouden uur:
Van zonsopkomst tot een uur na zonsopkomst.
Het gouden uur, ook wel magische uur genoemd, is een term uit de fotografie, die de korte periode na zonsopgang of voor zonsondergang aangeeft, waarin er meer indirect zonlicht is, waardoor het licht meer rood en zachter is. Omdat de zon aan de horizon staat, gaat het licht een langere afstand door de atmosfeer. Het blauwe licht wordt hierdoor meer verstrooid, waardoor het rode licht relatief meer aanwezig is.

11 januari 2020

Nautische zonsopgang: 7.22 uur
Zonsopgang: 8.46 uur

Vannacht was het  onbewolkt en het is behoorlijk afgekoeld. Het is ’s ochtends nog aardedonker. Met mijn eerste bak koffie in de hand kijk ik uit over het water. Ik zie vaag de silhouetten van huizen, bomen en de windmolen van Koudum. Heel langzaam begint het te gloren. En dan begint het feestje van de deemstering. Wat een kleurenpracht! Al snel schiet ik het ene na het andere mooie plaatje. Het is jammer dat ik nu niet tot aan de horizon kan kijken. Maar ook de scherp afgetekende donkere silhouetten van de bomen, huizen en de molen zijn erg mooi om te zien.

7 februari 2020 

Nautische zonsopgang: 6.53 uur
Zonsopgang: 8.11 uur

Op 7 februari zou het een vrijwel windstille onbewolkte dag worden. Ik sta vroeg op, ontbijt en rijd naar de Galamadammen. Daar sta ik dan om 6.50 uur. Het is pikkedonker en ijzig koud daar aan het water. Werkverkeer raast achter me langs over de N359. Ik ben duidelijk veel te vroeg. Na een minuut of 20 begint het langzaamaan te schemeren. Maar helaas, na een halfuurtje is het duidelijk. Er is sluierbewolking en de violetkleuren van de deemstering krijg ik vandaag niet te zien. Wel zie ik mystieke blauw- en violetgrijze vormen, contouren met op de achtergrond mooi in het licht een groepje watervogels. Ook mooi.

8 februari 2020 

Zonsondergang: 17.35h
Nautische zonsondergang: 18.53h

Het was vandaag de hele dag grijs en het motregende en miezerde aan één stuk door. Aan het eind van de middag maken we een autorit langs de IJsselmeerkust. Het weer klaart op. We parkeren de auto langs het strandje van Workum Noord. En ineens, geheel onverwachts, verandert de wereld. We krijgen een prachtige zonsondergang te zien en vervolgens schitterende luchten tijdens het schemeren.  Dit zijn de bedoelde deemstering-kleuren. ’s Avonds zijn ze iets warmer van tint dan ’s ochtends. Ik maak tientallen foto’s. Wat een inspiratie voor mijn schilderen!

Deemstering Koudum - 11 jan 8.15 uur
Deemstering Koudum - 11 jan. 8.37uur
Deemstering Galamadammen 7 febr. 7.32 uur
Deemstering Galamadammen - 7 febr. 7.42 uur
Deemstering Stavoren - 8 febr. 17.35 uur
Deemstering Workum - 8 febr. 17.43 uur